عاشورا در نگاه امام خمینی (ره)
عاشورا و كربلا در نگاه امام جایگاه ویژه ای دارد و امام نظر گاه بلندی به عاشورا افـكنـده و آن رادست مایه سترگي براي آفریـنـش انقلاب اسلامی یافته و از آن الهام گرفته است. امام خمینی(ره) قیام خود را برگرفته از قیام سیدالشهدا معرفی و به آن افتخار می كند و یادآور میشـود كه ما بـایستی درسهای شجاعـت، شهـادت، عدالـت، عدالـت خـواهی، مبارزه با ظـلم و دفاع از مكتب را فراگیریم. و با استدلال به شیوه و سیره زندگی امام حسین(ع) منطق راحـت طلبـان بـی درد سازشگران دنـیاطلب و تماشاچیان توجیه گر را مردود میشمارد.
این مسئله به آن جـهت اسـت كه خط سرخ شیعه كه هـمان اسلام ناب محمدی است در كربلا برجسته تر میشود. در پرتو نهضت عـاشورا، آزادی خواهـی، ذلت ستیـزی و شهادت طلبی كه لازمه مـبـارزه با دستگاه جور است پررنـگ تر میشود. لـذا پژوهشگـران و مورخان، قیام امام(ره) را دارای ویژگیهایی كه نـه تنها در قرنهای معاصر بلكه در طول تاریخ نظیرندارد، میشمارند. بی شك یكی از آن ویژگیها، پیوندی است كه بین انقلاب امام خمینی(ره)و انقلاب امام حسین در سال61هجری وجود دارد.
امام خمینی (ره) که تربیت یافته مکتب حسینی بود مردم را متحول ساخت و آنان را در مبارزه و قیام، رهرو سالار شهیدان نمود، افقهای جدیدی که او با استفاده از نهضت حسینی بر روی اندیشمندان گشود، همه نادیده و ناگشوده بود، فلسفههایی که او از اقامه شعائر حسینی به شیعیان یاد داد به سوگواریها، معنا و مفهوم دیگری بخشید. معظم له درباره اهداف نهضت حسینی میفرماید:
سید الشهداء سلام الله علیه که همه عمرش و همه زندگیش را برای رفع منکر و جلوگیری از حکومت ظلم و جلوگیری از مفاسدی که حکومتها در دنیا ایجاد کردند، تمام عمرش را صرف این کرد و تمام زندگیش را صرف این کرد که این حکومت، حکومت جور بسته بشود و از بین برود؛ معروف در کار باشد، منکرات از بین بروند... [پیام امام خمینی ره به مناسبت سال نو، 30/12/1366، صحیفه نور، ج 20، ص 190، به نقل از کتاب ایثار و شهادت در مکتب امام خمینی ره، ص 216]
سید الشهداء سلام الله علیه از همان روز اول که قیام کردند برای این امر، انگیزه شان اقامه عدل بود فرمودند که می بینید که معروف عمل بهش نمی شود و منکر بهش عمل می شود. انگیزه این است که معروف را اقامه و منکر را از بین ببرد، انحرافات همه از منکرات است، جز خط مستقیم توحید هر چه هست منکرات است، اینها باید از بین برود و ما که تابع حضرت سید الشهداء هستیم باید ببینیم که ایشان چه وضعی در زندگی داشت، قیامش، انگیزه اش نهی از منکر بود که هر منکری باید از بین برود. من جمله قضیه حکومت جور، حکومت جور باید از بین برود... [پیام امام خمینی ره به مناسبت روز پاسدار،30/12/1366، صحیفه نور، ج 7، ص 236، به نقل از کتاب ایثار وشهادت در مکتب امام خمینی ره، ص 214]
سیدالشهداء سلام الله علیه تمام حیثیت خودش، جان خودش را و بچه هایش را، همه چیز را [ فدا کرد] در صورتی که می دانست قضیه این طور می شود، کسی که فرمایشات ایشان را از وقتی که از مدینه بیرون آمدند و به مکه آمدند و از مکه آمدند بیرون حرفهای ایشان را می شنود همه را، می بیند که ایشان متوجه بوده است که چه دارد می کند، این جور نبود که آمده است ببیند که بلکه آمده بود حکومت هم می خواست بگیرد، اصلا برای این معنا آمده بود و این یک فخری است و آنهایی که خیال می کنند که حضرت سید الشهداء برای حکومت نیامده خیر؛ اینها برای حکومت آمدند، برای این که باید حکومت دست مثل سید الشهداء باشد، مثل کسانی که شیعه سید الشهداء هستند باشد... [پیام امام خمینی ره به مناسبت سال نو، 30/12/1366، صحیفه نور، ج 20، ص 190، به نقل از کتاب ایثار و شهادت در مکتب امام خمینی ره، ص 216]
وقتی که حضرت سید الشهداء سلام الله علیه آمد مکه و ازمکه بیرون رفت، یک حرکت سیاسی بزرگی بود که در یک وقتی که همه مردم دارند به مکه می روند، ایشان از مکه خارج بشود. این یک حرکت سیاسی بود تمام حرکاتش، حرکات سیاسی بود، اسلامی – سیاسی بود که بنی امیه رااز بین برد و اگر این حرکت نبود، اسلام پایمال شده بود... [بیانات امام خمینی ره درجمع اعضای جامعه روحانیت مبارز تهران، 13/7/1362، صحیفه نور، ج 18، ص 140، به نقل از کتاب ایثار و شهادت در مکتب امام خمینی ره، ص 226] آن حضرت در فکر اسلام و مسلمین بود، به خاطر اینکه اسلام در آینده و در نتیجه جهاد و فداکاری او در میان انسانها نشر پیدا کند و نظام سیاسی و نظام اجتماعی آن درجامعه ما برقرار شود مخالفت نمود مبارزه کرد و فداکاری کرد. [ولایت فقیه، ص 161، به نقل از کتاب ایثار و شهادت در مکتب امام خمینی ره، ص 216]
شخصیت امام حسین(ع) از نگاه امام خمینی (ره)
۱- قیام برای خدا: سید الشهداء با چند نفر از اصـحاب قیام كردند، چون قیام لله بود اساس سلطنت آن خبیث را درهم شكستند.
2- مسؤلیت پذیری: در بحث مسؤلیت پذیری از همه انبیاء و اولیاء بارزتر و معروف تر سیدالشهـدا است.
اگر وضع تفكر امام حسین(ع) مثل بعضی از مقدسین جامعه خودش بودكربلایی پیش نمیآمد، یـك راحت طلبی بود و كـناره گیری از جـامعه، لكن وضـع تفكر امام حسین(ع)طور دیگری بود.
۳- شهادت طلبی: هر چه روز عاشورا و شهادت به امام حسین(ع)نزدیك تر میشد، افروخته تر میشد. جوانان او برسر این كه شهیـد شونـد، مسابقه میدادند. همه میدانستنـد كه بعد از چند ساعت دیگر شهیدند.
۴- صبر و استقامت: روز عاشورا و شب یازدهم مصائب و مخایفی اتفاق افتاد كه تحمل این همه سختی و رنج و مشقت را كسي جز حضرت زینب(س) نداشت.
۵- تجلیات عرفانی وجود مقـدس امـام حسین(ع): ما كه تابع امام حسین(ع)هستیـم بـایـد بـه تفكر در مسائل عرفانی و ملكوتی امـام حسیـن(ع) بـپردازیـم و ببینیم ایشان چه وصفی در زندگی داشت. قـیـامـش، انگیزهاش نهی از منكر بود كه منكری باید از بین برود. مناجات شعبان، دعای عرفه امام حسین و...
فلسفه ی نهضت عاشورا
اگر بخواهیم در رابطه با فلسفه نهضت امام حسین(ع) صحبت نماییم باید به یك متفكر و اسلام شنـاس ژرف اندیش بپردازیم كه بهتر از امام راحل پیدا نمـیشود. امام راحل اهداف مختلفی را برای قیام امام حسین(ع)بیان كرد كه اولاً همه اینها در طول یكدیگرند و نه تنها با هم مناقاتی ندارند بلكه مكمل هم هستند.
۱- بازگرداندن جامعه به سنت وسیره پیامبر: به دلـیل انحراف جامعه اسلامی از سنت و سیره نبوی در دوره حاكمیت یزید امام حسین(ع)تلاش اصلی و محوری خود را بازگرداندن جامعه به سنت و سیره نبوی معـرفی مینماید.
امام حسین(ع) درخطبه ای میفرماید كه پیامبر اكرم فرموده است: كسی كه ببیند یك سلطان جائری حلال میشمرد حرمـات الله را و مـع ذالك سـاكت شد و تغییر نداد باقول خودش بـا عمل خودش ایـن انجـرفی كه سلطـان جائر پيدا كرده حتم اسـت بر خداي تبارك و تعالي كه جاي او را هم همان جاي سلطان جائر در آخرت قرار بدهد.
۲- حفظ و احیای شریعت: در طول هدف پیشین احـیای شریعت اسلامی از دستبرد و تطاول معاندان از جمله هدفهـای والای حسینی است. خطری كه كه معاویه و یزید برای اسلام داشتند منصب خلافـت نبود این كمترین خطر بود ولی خطر اصلی این بود كه میخواستند:
الف) اسلام را به صورت سلطنت در بیاورند.
ب) میخواستند معنویت رابه صورت طاغوت درآورند
ج)اسلام را منقلب كنند و به یك رژیم كاملاً طاغوتی درآورند.
د) اسلام را وارونه كردند، این خطر بزرگی بود كه امام حسین(ع) با قـيامش و نـثـار خـونـش آن را رفـع كرد. سیدالشهدا در این راه جان خـود را فدا كرد.
۳- اقامه عدل و معروف و رفع مـنكر: از هـمان روزاول فـرمودند:
میبینید كه به معروف عمل نميشود و به منكر عمل میشود. او انگیزه اش این بود كه معروف را اقامه كند و منكر را از بـین ببرد. انحراف همه از مـنكرات است و جز خط مستقیـم توحید هر چه هسـت منكر است و باید از بین برود.
۴- تشكیل حكومت اسلامی: آنها كه خیال میكـنند كـه سیدالشهدا برای حكومت نیامده بود و خود اینها برای حكومت آمدند سخت در اشتباهند. برای اینكه حكومت باید در دست كسي مثل سیدالشهدا باشد زیرا اصل قیام انبیاء از اول تا آخر این بوده است.
۵- شهادت: خون شهید رسواگر ظالم و نشانه نزدیك تر شـدن پیروزی مكتب است هر شهیدی كه میداد، ابتهاج حسین زیادتر میشد چرا چون به هدف و یك قدم به پیروزی نـزدیـك تر میشد.
۶- انجام اصلاحات بنیادی: بنی امیه چه كسانی هستند شجره ملعونه، ناگزیر اسلام آوردند،با درون كفر و ظاهر اسلام، مصـداق بارز نفاق هستند. سوء استفاده بعد از رحلت پیامبر كه شامل موارد ذیل است.
الف) سلطه خود را بر دنیای شرق تا غرب بگسترانند
ب) سیره نبی مكرم را مبـنی بر مـال و ثـروت و... دانستند.
دستاوردهای قیام عاشورا
۱- حفاظت از اندیشه های اسلامی:
پیغمبر(ص) فرمود: انا من حسین؛ یعنی دیانت را او نگه میدارد و ایـن فداكاری و دیانت اسلام را نگه داشته است و ما باید این را نگه داریـم باید رمز بقای مذهب و ممالك اسلامـی مـمالك شیعی را بدانیم چه بوده و آن را حفظ كنیم.
۲- عاشورا نماد غلبه حق بر باطل: امام حسین(ع) و یارانش كشته شـدهاند اما پیروزی نهـایی از آن آنـهاست چـون مكتبشـان شكـست نخورد. یزیـد و یـارانـش در مـزبـله تـاریـخ دفـن شدند تا ابد. و این است پیروزی خـون بر شمشیر و حق بر باطل.
دروس عاشورا
۱- رابطه دین و سیاست و لزوم بر خورداری از بینش سیاسی
۲- لزوم فداكاری در راه احیای شریعت
۳- درس جاودانگی در پرتو شهادت
۴- تحمل رنج ها و مشقت ها
۵- درس شجاعت
۶- ادای تكلیف در هر صورت
۷- چگونگی مبارزه، انقلاب وتسلیم نشدن
احیای دین امروزه چگونه محقق میشود
امام خمینی میفرماید: احیای دین در این عصر بدون احیـای عاشورا ممكن نیست چون تـنها راهكار بـرای احیای دین انقلاب بوده و تنها راه به حـركت در آوردن چرخ عظیم انقلاب احـیای عاشورا حسینی است.
